Buka u životnoj sredini jeste svaki neželjen ili štetan zvuk emitovan na otvorenom ili u zatvorenom prostoru, koji je proizvod aktivnosti ljudi, uključujući buku koju emituju prevozna sredstva, drumski, železnički i vazdušni saobraćaj, kao i buku koja nastaje od industrijskih i proizvodnih aktivnosti uključujući i buku na lokacijama na kojima se obavljaju industrijske aktivnosti.
Monitoring buke vrši se sistematskim praćenjem indikatora buke, odnosno praćenjem uticaja buke na životnu sredinu. Indikatori buke koriste se u cilju utvrđivanja nivoa buke u životnoj sredini, za procenu i predviđanje nivoa buke i njenih efekata, izradu strateških karata buke i planiranje mera zaštite od buke.
INDIKATORI
1) Lden (dan-veče-noć) indikator buke za ukupno uznemiravanje bukom;
2) Lday (dan) indikator buke za uznemiravanje bukom u toku dana u periodu od 06 do 18 časova;
3) Levening (veče) indikator buke za uznemiravanje bukom u toku večeri u periodu od 18 do 22 časa;
4) Lnight (noć) indikator buke za ometanje sna u toku noći u periodu od 22 do 06 časova.
Jedinica kojom se opisuju indikatori buke je decibel (dB).
PREGLED DOSTAVLJENIH IZVEŠTAJA ZA 2023. GODINU
Republika Srbija, autonomna pokrajina, ili jedinica lokalne samouprave, pravna lica koja upravljaju glavnim putevima, glavnim železničkim prugama i glavnim aerodromima obezbeđuju monitoring buke, kontinuirano praćenje stanja buke u životnoj sredini.
Podaci iz monitoringa buke, strateških karata buke i akcionih planova su deo informacionog sistema životne sredine koji vodi Agencija za zaštitu životne sredine.
Agenciji su dostavljeni podaci iz tri aglomeracije Republike Srbije: Beograd, Novi Sad, Kragujevac – sa 54 merna mesta, kao i iz 45 JLS koje su imale izmerene vrednosti na ukupno 411 mernih mesta.
Iz analize podataka može se zaključiti da se najveći procenat indikatora ukupne buke Lden nalazi u opsegu 60 – 64 dB, najveći procenat indikatora noćne buke Lnight se nalazi u opsegu 51 – 55 i 55 – 60 dB, dok je procenat merenja koja prelaze 70 dB zanemarljiv.
STRATEŠKE KARTE BUKE
Izrada strateških karata buke jeste predstavljanje podataka o postojećim ili procenjenim nivoima buke, uključujući prekoračenja propisanih graničnih vrednosti, broja ljudi ili domaćinstava izloženih određenim vrednostima indikatora buke na nekom području i služe za procenu ukupne izloženosti buci određenog područja od različitih izvora buke ili za predviđanje ukupne buke na nekom području.
Strateške karte buke se izrađuju za Aglomeracije, koje su definisane kao deo teritorije sa preko 100.000 stanovnika i sa takvom gustinom stanovništva da se može smatrati urbanizovanim područjem. Izrađuju se i za emisije nastale od saobraćaja na glavnim putevima, prugama i aerodromima.